الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
527
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )
( 612 . ) از شماره 136 تا اينجا همه در « آداب امير المؤمنين لاصحابه » 1 - آداب امير المؤمنين لاصحابه - - البته غير از كلام 139 - آمده است . و « آداب امير المؤمنين » چهار صد مطلب در مورد دين و دنيا است كه عدهاى پيش از شريف رضى و عدهاى بعد از او آن را نقل كردهاند . از جمله صدوق در كتاب خصال 2 صدوق - خصال - ج 2 ص 156 ج 2 ص 156 و ابن شعبه در تحف العقول 2 ابن شعبه - تحف العقول - ص 100 ص 100 ( 613 . ) اين ، از جمله سفارشهاى امام عليه السلام به كميل ابن زياد است كه قسمتهايى از آن را شريف رضى برگزيده . از وصاياى مشهور امام ( ع ) است كه عده زيادى از علماء آن را نقل كردهاند . ابن كثير در البداية و النهاية ابن كثير - البداية و النهاية - در حوادث سنه 82 در شرح حال كميل در حوادث سنه 82 در شرح حال كميل مخصوصا به آن اشاره مىكند . عدهاى از كسانى كه آن را نقل كردهاند عبارتند از : ابن عبد ربه در عقد الفريد ابن عبد ربه - عقد الفريد - ج 1 ص 265 ج 1 ص 265 و ابن واضح در تاريخ ابن واضح - تاريخ - ج 2 ص 400 خود ج 2 ص 400 و ابن شعبه در تحف ابن شعبه - تحفالعقول - ص 169 ص 169 و صدوق در خصال صدوق - خصال - ج 1 ص 85 ج 1 ص 85 و عده بسيارى ديگر . ( 614 . ) كميل كيست ؟ و درسهاى اين سخن چيست ؟ مرحوم علامه خوئى در شرح خود مطالبى دارد كه فشردهاى از آن را برايتان مىآوريم : كميل از خواص و نزديكان امير مؤمنان ( ع ) و از اصحاب سر آن حضرت به شمار مىرود و تا حال آن چنان كه بوده از او شرح حالى نوشته نشده است . بر اساس آنچه در رجال كبير آمده وى فرزند زياد نخعى ، اهل يمن بوده است . كميل ، همواست كه دعاء مشهور كميل بر او منسوب است .